
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – негізгі міндеттердің бірі
Қазақстан мемлекеттік тәуелсіздіктің алғашқы күнінен бастап сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың тиімді, әлемдік стандарттарға сәйкес келетін институттары мен тетіктерін құруға бағытталған мақсатты және кезең-кезеңмен бағыт ұстанады.
Біздің елімізде сыбайлас жемқорлыққа қарсы қазіргі заманғы заңнама жұмыс істейді, бірқатар бағдарламалық құжаттар іске асырылуда, мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы функцияларды кешенді іске асыратын арнайы уәкілетті орган құрылды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет саласында халықаралық ынтымақтастық белсенді жүзеге асырылуда.
Қазіргі заманғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі тезисі: "Біз өзімізді өзгертіп, жаңғырту арқылы өзгермелі жағдайларға жаңа дәуірдің ең жақсысын алуымыз керек".
Азаматтардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеті болмайынша, бірқатар әдеттер мен стереотиптерді өзгертпей қоғамдық сананы жаңғырту мүмкін емес. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаты сыбайлас жемқорлыққа қарсы ағарту мен алдын алудың ұтымды үйлесіміне негізделеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы іске асырудың және оны іс жүзінде қолданудың негізгі тетіктерінің бірі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау болып табылады. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізу сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін факторларды болдырмауға бағытталған.
Білім беру бөлімінде және ведомстволық бағынысты ұйымдарда басшылардың қызметкерлермен әңгімелесуі, "дөңгелек үстелдер", кеңестер, білім беру ұйымдарының қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы білуге тестілеу және басқа да құқықтық түсіндіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізіледі. Сыбайлас жемқорлық көріністерінің себептері мен жағдайларын жою, адами факторды барынша азайту, сыбайлас жемқорлық салаларын барынша тарылту, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі бағдарламада және ел Президентінің Жолдауымен белгіленген басымдықтарды ескере отырып, әрбір мемлекеттік қызметші қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету басты міндеттер болып қала береді.
Білім беру бөлімінде мемлекеттік қызметшілерге қойылатын талаптар қатаң сақталады, мемлекеттік қызметші мәртебесіне байланысты шектеулер сақталады, Этикалық кодекстің және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптары сақталады.
Білім беру ұйымдарында "Сыбайлас жемқорлыққа жол жоқ!" сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске шақыратын, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық көріністерінің нысандары, оның салдары, сыбайлас жемқорлық қызметі үшін қылмыстық жауапкершілік нормалары туралы ақпараттандыратын үгіт парақтары орналастырылған.
Осы бағыттағы іс-шараларды өткізу құқықтық ұстаным мен мәдениетті қалыптастыруға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Сондай-ақ, балалармен ағарту және тәрбие жұмыстарына, жастарды сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет негіздеріне оқытуға үлкен мән беріледі. Жалпы білім беретін мектептерде "Адал ұрпақ" клубтары құрылған, осылайша балаларды сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық моделімен таныстыруға, өскелең ұрпақтың жоғары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетін қалыптастыру процесіне креативті тәсілдерді пайдалануға алғашқы қадам жасалды. Ауданда 2933 оқушы қамтылған 19 "Адал Ұрпақ" клубы ашылып, жұмыс істейді, 29 "Парасатты азамат" бұрышы құрылды.
2017 жылдың наурыз айынан бастап ауданның жалпы білім беру мекемелерінде мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің бастамасымен "Есіктен есікке" ведомстволық бағдарламасы жұмыс істейді. 2020 жылдың қаңтар айынан наурыз айына дейін білім беру ұйымдарында және білім бөлімінде 294 үнпарақ орналастырылды.
Сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік әрбір қазақстандықтың азаматтық позициясына, ал Адалдық пен мінез-құлық нормасына сәйкес келмеуі тиіс.